10 czerwca 2025 roku weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane, która przyniosła szereg ułatwień dla właścicieli domów jednorodzinnych. Ministerstwo Rozwoju i Technologii odpowiedziało tym samym na postulaty tysięcy inwestorów, którzy od lat sygnalizowali nadmierną biurokrację w prostych pracach budowlanych.
Najważniejsza zmiana dotyczy właśnie zadaszonych tarasów – konstrukcje do 35 m² można obecnie budować całkowicie bez formalności, natomiast tarasy o powierzchni od 35 m² do 50 m² wymagają jedynie zgłoszenia. To ogromne uproszczenie w porównaniu z poprzednimi wymogami.
Zgodnie z aktualnymi przepisami, bez zgłoszenia i pozwolenia możesz zbudować zadaszony taras spełniający następujące warunki:
Warto zaznaczyć, że przepisy nie definiują jednoznacznie terminu „zadaszenie tarasu”, co daje pewną swobodę interpretacyjną. Możesz więc zastosować różne rozwiązania konstrukcyjne – od klasycznych dachów dwuspadowych, przez nowoczesne pergole bioklimatyczne, aż po minimalistyczne struktury ze szkła i aluminium.
To często zadawane pytanie. Rzeczywiście, w przypadku mocnego zarysowania warstwy ochronnej, może być widoczna różnica między kolorem powierzchni a rdzeniem. Jednak producenci stale udoskonalają technologię, a większość rys i otarć, które mogą pojawić się przy codziennym użytkowaniu, jest mało widoczna – lub można je usunąć przy pomocy odpowiednich preparatów. W praktyce, trwałość tej powłoki jest wystarczająca, by z powodzeniem użytkować taras przez długie lata bez widocznych śladów zużycia.
Przygotowując zgłoszenie budowy zadaszenia, będziesz potrzebować:
Urząd ma 30 dni na zgłoszenie ewentualnego sprzeciwu wobec planowanej inwestycji. Jeśli w tym czasie nie otrzymasz odmowy, możesz rozpocząć budowę zgodnie z planem.
W niektórych sytuacjach zadaszenie tarasu nadal wymaga pełnego pozwolenia na budowę. Dotyczy to przypadków, gdy:
W takich sytuacjach konieczna jest pełna dokumentacja projektowa sporządzona przez uprawnionego architekta oraz uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Proces ten jest bardziej czasochłonny i wymaga większych nakładów finansowych.
Jeśli planujesz zbudować wolnostojącą wiatę czy pergolę niepołączoną z budynkiem mieszkalnym, stosują się nieco inne przepisy. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wolnostojące konstrukcje o powierzchni do 35 m² wymagają zgłoszenia, a nie pozwolenia.
Istotne ograniczenie – łączna liczba takich obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni. Oznacza to, że na standardowej działce o powierzchni 1000 m² możesz wybudować maksymalnie 4 wolnostojące konstrukcje tego typu.
Wybór odpowiedniego typu zadaszenia ma znaczenie nie tylko estetyczne, ale również prawne. Wśród najpopularniejszych rozwiązań na rynku znajdują się:
Pergole lamelowe – nowoczesne konstrukcje z obrotowymi lamelami aluminiowymi, które pozwalają regulować nasłonecznienie. Pergola Toscana z elektrycznym dachem lamelowym to doskonały przykład całorocznego zadaszenia, które można dodatkowo wyposażyć w zabudowę szklaną tworząc ogród zimowy.
Pergole tkaninowe – zaawansowane technicznie trzy warstwowe tkaniny łączące funkcjonalność z estetyką. Pergola Portofino oferuje lekką konstrukcję ze zwijanym dachem tkaninowym, pergola Verona oferuje inteligentny poziomy dach tkaninowy, a pergola Milano wyróżnia się minimalistycznym designem i idealnie napiętym dachem z tkaniny.
Pergole z dachem stałym – solidne konstrukcje aluminiowe z wykorzystaniem szkła lub poliwęglan.
Wszystkie te rozwiązania, jeśli nie przekraczają 35 m², można montować bez zgłoszenia, co znacząco przyspiesza realizację inwestycji.
To pytanie nurtuje wielu inwestorów, a odpowiedź jest uspokajająca – w większości przypadków zgoda sąsiada nie jest wymagana. Polskie prawo budowlane nie nakłada takiego obowiązku, jeśli Twoja inwestycja:
Wyjątek stanowią budynki typu bliźniak, gdzie zadaszenie może wiązać się ze wspólną ścianą. W takiej sytuacji warto skonsultować projekt z sąsiadem, choć formalnie jego zgoda nie jest obligatoryjna.
Nawet jeśli Twoje zadaszenie nie wymaga formalności, warto podjąć kilka kroków zapewniających bezpieczeństwo inwestycji:
Sprawdź miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – może on zawierać dodatkowe ograniczenia dotyczące zabudowy działki. Niektóre gminy wymagają zachowania określonej estetyki lub limitują wysokość konstrukcji.
Skonsultuj projekt z lokalnym wydziałem budownictwa – w przypadku wątpliwości interpretacyjnych urzędnicy udzielą Ci konkretnych informacji odnoszących się do Twojej działki.
Zachowaj dokumentację fotograficzną – zdjęcia przed budową, w trakcie i po zakończeniu mogą okazać się pomocne w przypadku ewentualnych sporów lub kontroli.
Wybierz sprawdzonego wykonawcę – profesjonalna firma zadba o zgodność konstrukcji z normami bezpieczeństwa, co jest kluczowe niezależnie od wymogów formalnych.
Interpretacja zakresu prac ma fundamentalne znaczenie dla procedur formalnych. Jeśli zmiany kwalifikujesz jako remont, nie musisz niczego zgłaszać. Natomiast gdy uznasz je za przebudowę znacząco ingerującą w konstrukcję, zgłoszenie staje się obowiązkowe.
Sąd Administracyjny w Gliwicach już przed nowelizacją przepisów wydał postanowienie, zgodnie z którym budowa dachu nad tarasem nie wymagała pozwolenia. Obecne regulacje poszły tą samą ścieżką interpretacyjną, dodatkowo upraszczając procedury.
Najczęstsze problemy, z jakimi spotykają się inwestorzy, to:
Niedoszacowanie powierzchni – mierz dokładnie powierzchnię zadaszenia, nie tarasu. To parametr zadaszenia decyduje o obowiązkach formalnych.
Przekroczenie limitu obiektów – pamiętaj o maksymalnej liczbie konstrukcji wolnostojących na działce.
Brak dokumentacji – nawet jeśli formalności nie są wymagane, zachowanie dokumentacji projektu i zdjęć zabezpieczy Cię na przyszłość.
Ignorowanie warunków gruntowych – słabe podłoże może wymagać specjalnych fundamentów, co wpłynie na kwalifikację prac.
Mimo liberalizacji przepisów, organy nadzoru budowlanego nadal prowadzą kontrole. Od czerwca 2025 roku działa tzw. mechanizm żółtej kartki – w przypadku wykrycia nieprawidłowości inspektor najpierw pouczy inwestora i da 60 dni na poprawki, bez przerywania prac.
Jeśli jednak zbudujesz konstrukcję wymagającą formalności bez ich dopełnienia, możesz napotkać poważne konsekwencje:
Warto również wiedzieć, że nowelizacja rozszerzyła uproszczone postępowanie legalizacyjne – obecnie możliwe jest uregulowanie statusu obiektów istniejących od co najmniej 10 lat (wcześniej 20 lat).
Rok 2025 przyniósł prawdziwą rewolucję w przepisach dotyczących zadaszenia tarasów. Większość właścicieli domów jednorodzinnych może teraz realizować swoje projekty bez zbędnej biurokracji, ciesząc się komfortową przestrzenią użytkową przez cały rok.
Kluczem do sukcesu jest świadome podejście do inwestycji – przed rozpoczęciem budowy zweryfikuj powierzchnię planowanego zadaszenia, sprawdź warunki lokalne i w razie wątpliwości skonsultuj się z odpowiednim urzędem. Pamiętaj, że profilaktyka i planowanie są zawsze tańsze niż późniejsza legalizacja samowoli budowlanej.
Dzięki nowym przepisom możesz szybko i legalnie stworzyć wymarzoną przestrzeń relaksu – czy to wybierając nowoczesne pergole aluminiowe, czy klasyczne zadaszenie drewniane – która będzie służyć Tobie i Twojej rodzinie przez wiele lat.
