Zastanawiasz się, jak zaplanować taras przy domu? Poznaj najważniejsze aspekty, które warto przemyśleć jeszcze przed rozpoczęciem prac montażowych. Odpowiednia organizacja przestrzeni pomoże Ci stworzyć miejsce zarówno estetyczne, jak i praktyczne.
Dobrze zaprojektowany taras to dodatkowe metry do wykorzystania – przestrzeń na wypoczynek, spotkania towarzyskie czy przedłużenie wnętrza domu na zewnątrz. Kluczem do sukcesu jest przemyślenie formy, wymiarów oraz materiałów wykończeniowych na wczesnym etapie. Warto również skonsultować się z doświadczonym montażystą, który zadba o solidną konstrukcję i odpowiednie zabezpieczenie przed wpływem pogody.
Konstrukcje tarasowe oparte na fundamentach – czy to punktowych, płycie betonowej czy bloczkach – prawnie traktowane są jako część budynku, podobnie jak balkony. Najprostsze rozwiązanie to uwzględnienie tarasu już w projekcie domu, a nie dobudowywanie go później. Dzięki temu zostanie on ujęty w dokumentacji technicznej i automatycznie objęty pozwoleniem na budowę.
Polskie przepisy budowlane szczegółowo określają zasady realizacji tego typu inwestycji. Kluczowa jest analiza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP), który precyzuje strefy zabudowy oraz dopuszczalne parametry konstrukcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na wymogi dotyczące powierzchni biologicznie czynnej – mogą one znacząco wpłynąć na maksymalną powierzchnię tarasu.
Od 2023 roku obowiązują uproszczone procedury – zadaszone tarasy do 35 m² nie wymagają pozwolenia na budowę. Większe realizacje objęte są jedynie obowiązkiem zgłoszenia.
Usytuowanie tarasu w stosunku do kierunków geograficznych ma ogromne znaczenie dla komfortu użytkowania. Najczęściej jest ono podyktowane lokalizacją salonu, ale warto przemyśleć konsekwencje wybranej orientacji.
Lokalizacja zachodnia i południowa zapewnia intensywne nasłonecznienie przez większą część dnia. Podczas gorących miesięcy może być konieczne zainstalowanie osłon przeciwsłonecznych – pergoli, markiz czy systemów rolet ZIP. Tego typu taras doskonale sprawdzi się jako miejsce wieczornego relaksu, nawet w chłodniejsze dni. Warto unikać materiałów mocno akumulujących ciepło, takich jak gres czy kamień naturalny. Lepszym wyborem będzie drewno lub kompozyt w jasnych odcieniach, które mniej się nagrzewają. Strefa południowa czy zachodnia to idealna przestrzeń do opalania, organizacji przyjęć lub stworzenia jadalni plenerowej.
Strona wschodnia i północna charakteryzuje się większym zacienieniem. Sprawdzi się, gdy chcesz aktywnie spędzać poranki na świeżym powietrzu lub szukasz ucieczki przed południowym upałem. Taka orientacja dobrze sprawdzi się pod kącik dla dzieci, strefą fitness czy miejscem śniadaniowym.
Przemyśl również kwestie prywatności i izolacji akustycznej. Gdy taras sąsiaduje z ruchliwą ulicą lub zabudową sąsiedzką, rozważ przeniesienie go w bardziej kameralne miejsce lub zaplanuj osłony w postaci ruchomych lameli czy rolet zewnętrznych.
Nie zapomnij o wygodnych wejściach – najczęściej projektuje się je od strony salonu (zwłaszcza gdy planujesz jadalnię) oraz z bezpośrednim dostępem do ogrodu.
Przed ustaleniem ostatecznych wymiarów i lokalizacji warto określić przeznaczenie tarasu oraz wydzielić poszczególne obszary funkcjonalne:
Strefa wypoczynku – leżaki, huśtawki, mały basen dla dzieci czy komplet wypoczynkowy. Miejsce na czytanie, opalanie się lub popołudniową kawę
Strefa wellness – kameralna przestrzeń odizolowana od spojrzeń sąsiadów, gdzie można zainstalować jacuzzi lub saunę ogrodową. Pamiętaj o wzmocnieniu konstrukcji pod cięższe elementy
Strefa jadalniana z kuchnią ogrodową – stół z krzesłami zajmuje zazwyczaj najwięcej miejsca, dlatego jej wymiary warto oszacować już na etapie projektowania. Zadbaj o swobodny dostęp do stołu ze wszystkich stron oraz przewidź miejsce na grill
Strefa aktywności – domowa siłownia, przestrzeń do jogi czy praktykowania innych hobby. Korzystne jest jej osłonięcie przed słońcem
Ogród wertykalny – rośliny doniczkowe wzbogacą estetykę i stworzą przytulną atmosferę. Rozważ także uprawę ziół kuchennych, pamiętając o ich wymaganiach słonecznych
Strefa gospodarcza – miejsce do suszenia prania czy przechowywania akcesoriów ogrodowych, poduszek, narzędzi lub rowerów
Część z tych funkcji może przejąć nowoczesna pergola tarasowa.
Znając już oczekiwania i zaplanowawszy strefy funkcjonalne, możesz określić wymagane wymiary. Najlepiej sporządzić szkic z uwzględnieniem gabarytów mebli ogrodowych i niezbędnego sprzętu. Nie zapomnij o ciągach komunikacyjnych i przestrzeni wokół poszczególnych elementów. Architekci rekomendują minimum 12-16 m² powierzchni.
Najbardziej uniwersalny taras to przestrzeń około 20 m². Pozwala to na swobodne ustawienie standardowego stołu (100×150 cm) z krzesłami o szerokości 70 cm. Na jadalnię należy przeznaczyć około 6 m². Grill powinien być oddalony od mebli minimum o 1,4 m. Wokół każdego elementu wyposażenia zaplanuj około 1 m wolnej przestrzeni dla komfortowego poruszania się.
Planowanie tarasu to proces wymagający przemyślenia kilku kluczowych aspektów jeszcze przed rozpoczęciem budowy. Najważniejsze decyzje dotyczą formalności prawnych – od 2023 roku zadaszone tarasy do 35 m² nie wymagają pozwolenia na budowę, ale warto sprawdzić wymogi MPZP i przepisy dotyczące powierzchni biologicznie czynnej. Orientacja względem stron świata determinuje komfort użytkowania i dobór materiałów – południowe i zachodnie lokalizacje dają więcej słońca, ale wymagają jasnych kolorów i osłon, podczas gdy wschodnie i północne sprawdzą się jako przestrzenie poranne i aktywności.
Przed ustaleniem wymiarów zaplanuj strefy funkcjonalne: wypoczynek, jadalnię, wellness, aktywność czy ogród wertykalny – każda ma inne wymagania przestrzenne i techniczne. Minimalna rekomendowana powierzchnia to 12-16 m², choć optymalne 20 m² pozwala na swobodne rozmieszczenie stołu z krzesłami, grilla oraz zachowanie metrowej przestrzeni komunikacyjnej wokół mebli. Dobrze wykonany szkic z wymiarami pomoże uniknąć błędów i stworzyć taras, który będzie funkcjonalny przez lata.
Artykuł: Dowiedz się jak wyznaczyć taras
